وقتی خبر دیدن به خودآزاری تبدیل میشود
در روزهایی که خبرهای جنگ و بحران لحظهای منتشر میشوند، «دوماسکرول» ما را در چرخهای از اضطراب و شایعه گرفتار میکند؛ عادتی که بیش از آنکه آگاهی بیاورد، آرامش را میگیرد.
«Doomscroll» یا «دوماسکرول» به عادتِ بیوقفه بالا و پایین کردن شبکههای اجتماعی برای خواندن اخبار منفی گفته میشود؛ رفتاری که معمولاً در زمان بحرانها، جنگها و فجایع شدت میگیرد. مغز ما به طور طبیعی به تهدید حساستر است، بنابراین در شرایط ناامن تلاش میکند با جمعآوری مداوم اطلاعات احساس کنترل ایجاد کند. اما نتیجه اغلب برعکس است: اضطراب بیشتر، خستگی ذهنی، اختلال خواب و احساس درماندگی.
در روزهایی که اخبار جنگ و خشونت لحظهبهلحظه منتشر میشود، مرز بین «آگاه بودن» و «غرق شدن» بسیار باریک است. تکرار تصاویر تکاندهنده، آمارهای تأییدنشده و روایتهای احساسی میتواند ذهن را در چرخهای از نگرانی دائمی نگه دارد؛ چرخهای که نه کمکی به درک بهتر واقعیت میکند و نه به بهبود اوضاع.
با توجه به حجم بالای دروغ، شایعه و روایتهای جهتدار درباره وقایع اخیر جنگ خاورمیانه، بهتر است:
چه کارهایی نکنیم؟
هر خبر فوری یا تصویر تکاندهنده را بدون بررسی بازنشر نکنیم.
به منابع ناشناس، اسکرینشاتهای بیمنبع و کانالهای هیجانی اعتماد نکنیم.
ساعتهای طولانی قبل از خواب درگیر دنبال کردن اخبار نشویم.
هر تحلیل احساسی را بهعنوان «حقیقت قطعی» نپذیریم.
چه کارهایی انجام دهیم؟
اخبار را از چند منبع معتبر و متفاوت بررسی کنیم.
برای مصرف خبر زمان مشخص و محدود تعیین کنیم.
قبل از بازنشر، منبع، تاریخ و زمینه خبر را چک کنیم.
اگر خبری احساسات شدید (خشم، ترس، نفرت) ایجاد میکند، کمی مکث کنیم و بعد تصمیم بگیریم.
به سلامت روان خود توجه کنیم؛ فاصله گرفتن موقت از شبکههای اجتماعی نشانه بیتفاوتی نیست.
آگاه بودن مهم است، اما سلامت ذهنی هم به همان اندازه اهمیت دارد. گاهی خاموش کردن صفحه، شجاعانهتر از ادامه اسکرول کردن است.
