دیدار سرنوشتساز ترامپ و شی؛ از جنگ ایران تا رقابت هوش مصنوعی
دیدار پیشروی دونالد ترامپ و شی جینپینگ در حالی برگزار میشود که روابط واشنگتن و پکن با مجموعهای از چالشهای ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فناوری روبهرو است. از جنگ ایران و بحران تنگه هرمز گرفته تا رقابت در حوزه هوش مصنوعی و تنشهای تجاری، دستکم پنج موضوع کلیدی در کانون گفتوگوهای دو قدرت بزرگ جهان قرار دارد.
به گزارش سرویس بینالملل ملت بیدار؛ قرار است دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در دیداری مهم درباره مجموعهای از مسائل حساس بینالمللی گفتوگو کنند؛ مسائلی که میتواند بر آینده روابط دو کشور و حتی اقتصاد جهانی اثر بگذارد.
یکی از مهمترین محورهای این دیدار، تحولات مربوط به ایران است. ترامپ امیدوار است چین از نفوذ خود برای فشار بر تهران استفاده کند تا مسیر گفتوگوهای صلح هموار شود و تنگه هرمز بار دیگر بهطور کامل برای عبور نفتکشها باز بماند. این موضوع برای پکن نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا حدود نیمی از واردات نفت خام چین از این مسیر عبور میکند. در عین حال، چین نگران است که تشدید بحران عرضه نفت به رکود جهانی منجر شود و به صادرات این کشور آسیب بزند.
در هفتههای اخیر، تنشها بر سر این موضوع افزایش یافته است. آمریکا چند شرکت چینی را به اتهام کمک به صادرات نفت ایران و ارائه تصاویر ماهوارهای مرتبط با عملیات نظامی ایران تحریم کرده؛ اتهاماتی که پکن آنها را رد میکند. این تحولات در حالی رخ میدهد که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، هفته گذشته سفری به پکن داشته است.
موضوع حساس دیگر، تایوان است. پکن تلاش دارد واشنگتن را برای کاهش حمایت از این جزیره تحت فشار قرار دهد. چین تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند. ترامپ در ماه دسامبر یک بسته تسلیحاتی ۱۱ میلیارد دلاری برای تایوان را تصویب کرد که بزرگترین فروش سلاح آمریکا به این جزیره محسوب میشود، هرچند هنوز ارسال آن آغاز نشده است.
گفته میشود پکن خواهان آن است که آمریکا در موضعگیریهای رسمی خود درباره تایوان صریحتر عمل کند و بهجای «عدم حمایت» از استقلال این جزیره، بهطور مستقیم با آن «مخالفت» کند. تحلیلگران معتقدند هرگونه تغییر در ادبیات واشنگتن درباره تایوان میتواند پیامدهای جدی برای امنیت منطقه داشته باشد.
رقابت فزاینده در حوزه هوش مصنوعی نیز از دیگر محورهای احتمالی گفتوگو خواهد بود. آمریکا و چین در سالهای اخیر وارد رقابتی شدید برای توسعه فناوریهای پیشرفته شدهاند؛ رقابتی که برخی آن را به «جنگ سرد فناوری» تشبیه میکنند. واشنگتن پکن را به سرقت گسترده مالکیت فکری از شرکتهای هوش مصنوعی آمریکایی متهم کرده، اما چین این اتهام را رد میکند.
از سوی دیگر، چین از محدودیتهای آمریکا بر صادرات تراشههای پیشرفته، بهویژه محصولات شرکت انویدیا، ناراضی است. برخی تحلیلگران امیدوارند دو کشور در این دیدار درباره چارچوبهای ایمنی و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی نیز گفتوگو کنند؛ موضوعی که با نزدیک شدن به کاربردهای نظامی این فناوری اهمیت بیشتری یافته است.
پرونده تجارت نیز همچنان یکی از نقاط تنش میان دو کشور است. ترامپ در سال گذشته تعرفههایی بیش از ۱۴۰ درصد بر برخی کالاهای چینی اعمال کرد، اما پکن نیز با محدود کردن صادرات عناصر نادر خاکی موردنیاز صنایع پیشرفته آمریکا واکنش نشان داد. این مواد برای تولید بسیاری از تجهیزات نظامی و فناوریهای پیشرفته حیاتی هستند.
گزارشها حاکی از آن است که چین ممکن است برای کاهش تنشها، خریدهایی در حوزه هواپیماهای بوئینگ، محصولات کشاورزی و انرژی از آمریکا اعلام کند. در مقابل، پکن خواهان کاهش محدودیتهای صادرات نیمهرساناها و تسهیل سرمایهگذاری شرکتهای چینی در آمریکا است.
در نهایت، مسئله فنتانیل نیز یکی دیگر از محورهای مهم مذاکرات خواهد بود. دولت آمریکا سالهاست برخی شرکتهای چینی را متهم میکند که مواد شیمیایی پیشساز تولید این ماده مخدر را در اختیار کارتلهای مکزیکی قرار میدهند. واشنگتن معتقد است این زنجیره تأمین نقش مهمی در بحران مواد مخدر در آمریکا دارد.
در مقابل، چین خواهان آن است که نامش از فهرست سالانه وزارت خارجه آمریکا درباره کشورهای مرتبط با ترانزیت یا تولید مواد مخدر غیرقانونی حذف شود. همین اختلافات باعث شده موضوع فنتانیل به یکی از نقاط تنش در روابط دو کشور تبدیل شود./ پایان پیام
